بررسی مصرف CPU و RAM

اگر سایت وردپرسی، فروشگاه آنلاین یا یک اپلیکیشن تحت وب دارید، مصرف منابع سرور (به‌خصوص CPU و RAM) یکی از مهم‌ترین معیارها برای سرعت، پایداری و حتی هزینه‌های ماهانه شماست. خیلی از کندی‌ها، ارورهای ناگهانی و افت سرعت در ساعات شلوغ، دقیقاً از همین نقطه شروع می‌شوند: منابع کافی ندارید یا منابع درست مدیریت نشده‌اند.

در این مطلب قرار است خیلی کاربردی و بر پایه تجربه واقعی توضیح بدهم:

CPU و RAM در هاستینگ دقیقاً چه نقشی دارند
چطور مصرفشان را بررسی کنیم
چرا بعضی سایت‌ها منابع را می‌بلعند
راهکارهای ساده برای کاهش مصرف منابع در وردپرس

همچنین اگر از سرویس‌های اروپایی مثل Hetzner استفاده می‌کنید یا قصد دارید سرورتان را به اروپا منتقل کنید، یک نکته مهم و کاملاً عملی را هم اضافه کرده‌ام.

Experience (تجربه واقعی)

من برای چند پروژه وردپرسی و چند سرویس سبک‌تر (مثل لندینگ‌ها و سایت‌های شرکتی) از سرورهای Hetzner استفاده کرده‌ام. چیزی که در عمل دیدم این بود که اگر تنظیمات پایه سرور و وردپرس درست انجام شود، حتی روی پلن‌های اقتصادی هم می‌توان پایداری خوبی گرفت، به‌خصوص وقتی ترافیک نوسانی دارید.

در تجربه من، Hetzner برای پروژه‌هایی که به منابع مشخص و قابل پیش‌بینی نیاز دارند، گزینه قابل اتکایی است؛ اما مثل هر سرویس دیگری، اگر مانیتورینگ منابع را جدی نگیرید، ممکن است به شکل ناگهانی با کندی یا مصرف غیرعادی مواجه شوید.

نکته مهم:
ما پرداخت‌های Hetzner را بدون کارمزد و با قیمت کاملاً رقابتی EUR در اسرع وقت انجام می‌دیم.

Expertise (تخصص) — CPU و RAM در هاستینگ یعنی چی؟

CPU چیست؟

CPU همان بخش پردازشی سرور است. هر کاری که سایت شما انجام می‌دهد (اجرای PHP، پردازش درخواست‌ها، اجرای کوئری‌ها، کارهای افزونه‌ها، کرون‌جاب‌ها و…) از CPU سهم می‌گیرد. اگر مصرف CPU بالا برود، معمولاً این اتفاق‌ها را می‌بینید:

لود صفحات کند می‌شود
درخواست‌ها در صف می‌مانند
در ساعات شلوغ، سایت لگ می‌زند یا خطا می‌دهد

RAM چیست؟

RAM حافظه موقت اجرای سرویس‌هاست. وب‌سرور، PHP، دیتابیس و کش‌ها همگی از RAM استفاده می‌کنند. اگر RAM کم باشد یا درست مدیریت نشود:

احتمال خطای کمبود حافظه بیشتر می‌شود
دیتابیس کندتر جواب می‌دهد
سیستم مجبور می‌شود به Disk Swap تکیه کند که معمولاً باعث افت شدید سرعت می‌شود

Authoritativeness (اعتبار) — چرا بررسی مصرف CPU و RAM حیاتی است؟

در هاستینگ، مهم نیست پلن شما چقدر روی کاغذ قوی است؛ مهم این است که در عمل، سایت شما چطور منابع را مصرف می‌کند. دو سایت با ترافیک مشابه می‌توانند مصرف کاملاً متفاوتی داشته باشند، چون:

قالب و افزونه‌ها فرق دارند
نوع کش متفاوت است
کوئری‌های دیتابیس بهینه یا غیر بهینه هستند
تنظیمات PHP و وب‌سرور تفاوت دارد
تعداد درخواست‌های هم‌زمان و رفتار کاربران متفاوت است

پس بهترین کار این است که مصرف را اندازه بگیرید و بعد تصمیم بگیرید ارتقا لازم دارید یا بهینه‌سازی.

Trust (اعتماد) — چطور مصرف CPU و RAM را بررسی کنیم؟

در لینوکس (VPS/سرور اختصاصی)

برای دیدن مصرف CPU و RAM این‌ها از ساده‌ترین ابزارها هستند:

top

htop

free -h

برای دیدن بار سیستم و فشار روی CPU:

uptime

برای بررسی مصرف لحظه‌ای پردازش‌ها:

ps aux –sort=-%cpu | head -n 15

ps aux –sort=-%mem | head -n 15

اگر احساس کردید سیستم دارد از Swap استفاده می‌کند و کند شده:

swapon –show

vmstat 1

چرا وردپرس CPU و RAM را زیاد مصرف می‌کند؟

این‌ها رایج‌ترین دلایل هستند:

افزونه‌های سنگین (به‌خصوص افزونه‌هایی که روی هر لود صفحه چندین کوئری سنگین اجرا می‌کنند)
نبود کش صفحه و کش آبجکت
ترافیک بات‌ها و حمله‌های ریز (حتی اگر حمله بزرگ نباشد)
کرون‌جاب‌های وردپرس که بی‌وقفه اجرا می‌شوند
دیتابیس حجیم یا جدول‌های به‌هم‌ریخته
تصاویر بهینه‌نشده و پردازش زیاد روی سمت سرور (در برخی سناریوها)

راهکارهای سریع برای کاهش مصرف منابع در وردپرس

کش صفحه را فعال کنید (به‌خصوص برای صفحات عمومی)
اگر فروشگاه دارید، کش را برای صفحات حساس (سبد خرید/حساب کاربری) درست تنظیم کنید
افزونه‌های غیر ضروری را حذف کنید، نه فقط غیرفعال
درخواست‌های بات‌ها را محدود کنید (Rate Limit / Firewall)
دیتابیس را سبک نگه دارید (پاکسازی ریوژن‌ها، ترنزینت‌ها، جدول‌های اضافی)
PHP را روی نسخه‌های جدیدتر نگه دارید (معمولاً مصرف منابع بهتر می‌شود)
برای سایت‌های پرترافیک، Object Cache و بهینه‌سازی کوئری‌ها خیلی اثر دارد

جمع‌بندی

بررسی مصرف CPU و RAM یک کار لوکس نیست؛ اگر می‌خواهید سایت سریع، پایدار و کم‌هزینه باشد، باید دائماً بدانید چه چیزی منابع را مصرف می‌کند. اگر مصرف بالا رفت، همیشه اولین جواب ارتقا نیست؛ خیلی وقت‌ها با چند بهینه‌سازی ساده می‌شود هزینه را پایین آورد و سرعت را بالا برد.

و اگر روی سرویس‌های اروپایی مثل Hetzner هستید یا می‌خواهید تمدید/شارژ انجام بدهید:
ما پرداخت‌های Hetzner را بدون کارمزد و با قیمت کاملاً رقابتی EUR در اسرع وقت انجام می‌دیم.